تشیع { " مهدی موعود " }: جهان اسلام وادیان کلیمی _ مسیحی

تاریخ تمدن ایران

تاریخ تمدن ایران تالیف : پروفسور هانری ماسه و رنه گروسه به همکاری جمعی از دانشوران ایران شناس اروپا ترجمه جواد محیی انتشارات گوتنبرگ ، چاپ ۱۳۳۹

تاریخ‌ تمدن‌ ایران‌

حضرت محمد (ص) پیامبر اسلام سال 632 درگذشت وی اولاد ذکور نداشت ولی دخترش فاطمه همسر علی (ع) دوپسر داشت بنام حسن وحسین .

وفات غیر منتظرء پیامبر بحران سیاسی شدید بیار آورد { محمد جانشیی برای خود تعیین نکرد بود } در اینصورت آیا می بایست داماد وپسر عم وی (علی) بجانشینی وی برگزیده شود یا اینکه می بایست شایسته ترین فرد مسلمانان را بدین سمت منصوب دارند ؟ به عبارت دیگر آیا لازم بود خلافت ارثی ویا انتخابی باشد . در اینجا علی که جنگجوی دلاوری بود در زمینه سیاست کاری از پیش نبرد.

ولی عمر ابتکار مذاکرات رابدست گرفت وپیشنهاد کرد که ابوبکر بخلافت بر گزیده شود. ابوبکر پدر یکی از زنان حضرت محمد بود وبار ها از جانب پیامبر اسلام به ماموریت های مهمی فرستاده بود : ابوبکر که از جانب " عمر " قویا پشتیبانی شده بود اورا جانشین خود اعلام داشت. پس از قتل " عمر " مسلمانان بجای علی عثمان را که مرد سال خورده وضعیفی بود به خلافت برگزیدند .

محمد وعلی وعثمان همه از یک قبیله یعنی قبیله قریش بودند. قبیله قریش بدوشاخه هاشمی وبنی هاشمی وبنی امیه بود.

پس از قتل عثمان خلافت به شخص علی منتقل شد ولی سراسر حکومت وی مصرف مبارزه با خویشان خود بنی امیه گردید . سرانجام با قتل علی بنی امیه پیروز شدند .

فرزندار شدن علی بنام " حسن " در اثر ضعف وکسالت مزاج از ادعای خلافت صرفنظر کرد . شعیان به پشتیبانی از فرزند دوم علی یعنی حسین برخواستند . بسال 680 میلادی حسین بن علی به مطالبه حقوق از دست رفته خویش با بنی امیه به مخالفت بر خواست . حسین پس از عزیمت از مدنیه راه عراق درپیش گرفت تابدعوت طرفداران خویش بدانان به پیوندد . وسط راه حسین به اتفاق خانواده واسکورت خویش در محلی بنام کربلا واقع در جنوب بغداد به محاصره افتاد ولی از تسلیم خوداری نمود. از اینرو بتی امیه بجز زین العابدین پسر یبمار حسین بقیه راقتل عام کردند. بارهائی زین العابدین از کشتار . سلسله امامت که به وسیله فاطمه دختر پیامبر به حضرت محمد میرسید تا سال 868 پابر جای ماند . در این سال اخرین ودوازده همین امام به دنیا آمد ولی بطور اسرار آمیزی ناپدید شد . امام دوازدهم بنظر شعیان همان " مهدی موعود " است که پیروزی رجعت خواهد کرد.

پس امام کیست ؟ بنا به عقیده اهل سنت که اکثریت مسلمانان را تشکیل میدهند امام { معنای لغوی امام پیشوا ست } نخست به کسی اطلاق می شود که نماز وعبادت عمومی رابجای آورد . از اینرو پیامبر ودر غیاب او نماینده وی مه رهبر روحانی زمان بوده واز طرف مردم برگزیده می شود امام محسوب می گردند ولی نتظر شعیان . امام کسی است که از جانب خداوند واز سلالهء پیامبر برگزیده شده است. بنا به عقیده شعیان علی به امر خدا از جانب شخص پیامبر به امامت برگزیده شده واولادی نسلاء بعد نسل امام بر حق خواهند بود. به این ترتیب چون از نظر شعیان وجود امام زمان ضروری است از اینرو منتظر ند که امام غائب { امام دوازدهم } بازگردد . شعیان نه تنها خلفای پیش از علی بلکه خلفای بنی امیه وبنی عباس را نیز که خلافت را از امامت تجریه کردند غاصب می شمارند . با توجه بمطالب مذکور . مدتها پی از پید ایش اسلام از طرف شعیان عامل اسرار آمیزی که معجرات قدیسین را بخاطر میآورد مذهب اسلام شد. امامان یکی پس از دیگری بوضع فیجع وغم انگیزی بقتل رسیده وبسیاری از گوشه های زندگی آنان تاریک ماند. ضمنا بطوزیکه در سطور آینده روشن میشود تشیع که ریشه عربی دارد با قریحه ء شاعرانه واسرار جوی ایرانی سرشته شده است . احتمالا فلسفه مذهبی تشیع واعتقاد به بازگشت امام ناپیدا مبتای مشترکی با ادیان کلیمی _ مسیحی دارد در اینجا مطلبی مه از طرف عده ای از تاریخ نویسان ذکر شده بمیان می آید وآن علت دل بستگی ایرانیان به تشیع است.

حسین بن علی . دختر آخرین پادشاه ساسانی را که بهنگام فتح ایران اسیر شده بود بعقد ازدواج خویش در آورد . به این ترتیب امام ها وارث بحق پیغمبر بودند .وارثین سلطنت ایران نیز که موهب الهی است محسوب شدند . چناچه بعداء خواهیم دید در قرن شانزدهم میلادی پادشاهان صفوی . تشیع را مذهب رسمی ایران اعلام ودر اینمورد به ساسانیان که نیروی مذهب دولتی استقاده می کرد تاسی جستند . در قرن دهم میلادی آل بویه سلسله ای مه تسلط اعراب را از ایران ریشه کن ساختند. خاطره فاجعه کربلا را همه ساله تجدید می کردند. در عرض هفته مقدسی که مراسم عزاداری انجام میگرفت دسته های عزاداران بحال گریه از کوچه ها می گذشتند . اشک ربری وعزاداران عمومی در ایران سابقه تاریخی بس کهنی دارد. مدتها خاطره کشته شدن سیاوش قهرمان ایران بدست تورانیان هماره با تشریفاتی نظیر عزاداری فاجعه کربلا برگزار می شد. بهرحال تشریفات عزاداری مزبور که سابق تاریخی ایران دارد در تشیع به مقیاس وسیع تری بزگزار وبه ایجاد یک سلسه درام مذهبی شگف انگیز ورقت بار میدان داد.

تشیع از این نظر خصوصاتی پیدا کرده وبصورت مذهب شهدا وعلاقه به بازگشت امام غائب آمده است. بنا بقولی اگر تسنن را در عالم اسلام بتوان ارتدکس وپیروز نامید. تشیع رنج واندوه بشمار خواهد رفت.

از اینجا نباید چنین نتیجه گرفت که تسنن وتشیع در نقطه مقابل هم قراردارند زیرا هر دومذهب برمتنای واحدی که همان " سنت " پیغمبر است قرار گرفته ورفتار وکردار محمد (ص) راهنمای مسلمانان است منتها شیعیان بیشتر به قول افراد خانواده پیامبر متکی می باشند . در صورتیکه سنی ها به گواهی همراهان ( اصحاب ) پیامبر نیز تکیه می کنند سنن مذهبی در فرق مزبور مشترک بوده وفقط عامل انتقال آنها با یکدیگر متفاوت است.

وجود افتراق تسنن فقط در مسائل درجه دوم بوده وهماره برمبنای واحدی قرار دارند . سنی ها فقط پیغمبر را عاری از خطا ولعزش میدانند ولی شیعیان در این امر متفق القولند که امامان نیز غائب میدانند شخصا از حق تفسیر قوانین مذهبی برخوردارند.

تشیع نیز بمانند تسنن بعدها به فرق مختلفی تقسیم شد برخی از این فرق بمانند " اسماعلیه " برای امام مقام الوهیت شدند. " گلدز بهر " خاور شناس معروف یطور وضوع نشان داده است که " اسماعلیه " میتولزی مشرکین را به علی نسبت میدهند . سریانیان قدیم سرخی شفق را به خون " آدونیس " که طمعه گراز شده بود نسبت میدادند . برخی از شعیان افراطی تیز کار توهمات رابجائی رساند ه اند که انعکاسی از خون شهیدان کربلا دانسته و معتقد مد که پیش از واقعه کربلا شفق فام بوده است

هانری . ماسه